UA-58898312-1 G-314D9E8MR6

Het collectieve trauma op intimiteit doorbreken.

intimiteit

Wat fijn dat het gesprek weer is geopend rondom seksueel grensoverschrijdend gedrag. Volgens mij is het voor de meeste mensen wel duidelijk dat ongevraagd aanraken altijd de grens is. Ik wil het daarom ook niet hebben over mensen die bewust grenzen overschrijden en misbruik maken van machtsposities. Wel is het goed om (nu dit ons zo collectief raakt), aandacht te hebben voor hoe vaak dit voorkomt en hoe vaak slachtoffers niet worden geloofd omdat men het zich niet kan voorstellen. Dit is waar trauma juist ontstaat en zich verder op kan bouwen omdat het in de doofpot zit. Trauma gaat nooit weg door het in een hoekje weg te zetten, dat is hoe het ontstaat. Het wil juist gezien worden. In ieder van ons, want grensoverschrijding komt heel vaak voor.

Ik wil het vooral hebben over onze collectieve neiging om het alleen te projecteren op anderen. Alsof het daarmee verdwijnt. Dit raakt ons allemaal. We kunnen allemaal een bijdrage hebben om hierin collectief te groeien. Wij hebben namelijk niets geleerd over consent vragen en grenzen aangeven. Er zit een slachtoffer en dader in ons allemaal. Dit vraagt vooral de bereidheid om dingen ook in onszelf te herkennen. Als je iemand over zijn bol aait, is dat dan voor die ander of voor jezelf? Soms kan je iets doen omdat het zo fijn voelt, of omdat die persoon zo fijn voelt. Ben je dan aan het geven of ben je aan het ontvangen? En heeft iemand jou gevraagd om ongevraagd iets te geven?

Hoe weet iemand waar zijn grens ligt als hij hem niet eerst tegenkomt? Hoe kan je een grens respecteren als je niet weet waar hij ligt? We hebben ook helemaal niet geleerd om goed te voelen waar onze grenzen liggen. Vrouwen hebben vaak geleerd te voelen wat de ander nodig heeft, en mannen hebben vaak geleerd te presteren. In beide gevallen zijn we niet aan het voelen wat er bij onszelf gebeurt. En als iedereen anders is, hoe weet je dan waar de grens ligt van de persoon tegenover je? Je kunt het pas fout doen als je weet wanneer het voor die persoon niet goed meer voelt. Het is daarom dus mede aan onszelf om de ander te leren waar bij die ander de grens ligt van wanneer intimiteit wel of niet meer fijn is. En zelfs dat dit in het moment kan veranderen. Soms kan je een zelfde aanraking met de energie van de één wel ontvangen en met de energie van de ander niet.

En dan, hoe weet iemand het wanneer de ander in trauma bevriest en niet meer aan kan geven dat er een grens ligt? Hoe kunnen we dan op elkaar vertrouwen? We hebben niet geleerd om oogcontact te houden en te letten op iemands ademhaling om te voelen of iemand nog in contact is met zichzelf. En hoe werkt dat in een relatie? Mag je dan wel altijd ongevraagd aan iemand zitten? En waar blijft de spontaniteit en spanning als je voor alles toestemming moet vragen? Mag je elkaar nog spontaan een knuffel geven? En wat als oma je kind op zijn of haar mond kust? Mag of moet je kind opa een knuffel geven als hij weggaat? Wat leren we onze kinderen hierover? Door de huidige maatregelen is intimiteit een drempel geworden. Maar betekent dat, dat we onze kinderen hier niets meer over hoeven te leren? Hoe gaan de kinderen die opgroeien met de afstand-maatregelen leren over grenzen, over intimiteit en consent?

Hoe pak je het dan aan wanneer je iemand aan wil raken? Wat kan je wel en niet tegen deze persoon zeggen? Wat voor de één een compliment kan zijn, is voor de ander een misplaatste opmerking. En dan is het ook afhankelijk van wie de opmerking maakt. Wanneer dit iemand met een andere geaardheid is of je oudoom dan voelt iets eerder grensoverschrijdend dan wanneer dit iemand is waar je een aantrekkingskracht voor kunt voelen. Dit zelfde geldt voor ongevraagde dickpics.

Zoveel vragen en het is goed dat deze vragen weer zijn gaan leven. De meeste mensen willen een ander geen schade toebrengen. De meeste mensen willen dat de ander zich veilig voelt. Wat we niet willen is dat vaders hun eigen kinderen niet meer aan durven raken uit angst iets fout te doen. Wat we ook niet willen is dat alle spanning verdwijnt omdat iedereen voortaan handelingsverlegen raakt, uit angst iets fout te doen. Als we mensen die geen kwaad in de zin hebben (maar dingen niet goed geleerd hebben) als vieze mannetjes gaan zien, dan blijft het collectieve trauma opbouwen. Wanneer mensen zichzelf blijven verwijten dat ze in bevriezen schoten, of geen grens hebben aangeven en daarom zelf schuldig zijn aan grensoverschrijdend gedrag, dan blijven we trauma opbouwen. En dat gebeurt juist op dit soort #metoo momenten. En nogmaals spreek ik niet over de mensen die bewust over grenzen heengaan. Toch is het daarentegen niet te doen om van iedereen die onbedoeld over de grens gaat maar een melding te maken. Ik denk dat dat tot een hoop aangiftes had geleid in het leven van ons allemaal. Het is juist een kans om samen de onbewuste slachtoffers en daders zoveel mogelijk te voorkomen. Door het trauma wat van generatie op generatie is overgedragen te doorbreken en aandacht te geven.

Wat we nodig hebben is dat we met intimiteit om leren gaan. Intimiteit is belangrijk in ons leven. Kunnen we het niet al op jonge leeftijd hierover hebben i.p.v. de bloemetjes en de bijtjes. Laten we praten over hoe om te gaan met verlangens. Hoe om te gaan met ja en nee zeggen. En hoe ontvang je de nee van de ander? Mag dat een nee zijn in het moment, of voel je je direct afgewezen? Want als je nee zegt tegen de ander zeg je ja tegen jezelf. En daarnaast creëer je ook voor de ander veiligheid. De ander kan je dan leren vertrouwen op dat jij je grens aangeeft, en durft hierdoor met jou op onderzoek te gaan vanuit veiligheid. Laten we leren dat spanning creëren soms ook juist de kunst van het niet aanraken kan zijn. En dat het niet direct beantwoord krijgen van je verlangen ook tot positieve spanning opbouw kan leiden. Het is belangrijk dat het een onderwerp mag zijn. En dat er bereidheid is om samen respectvol veilige kaders te creëren om binnen te kunnen spelen. Kinderen spelen over het algemeen liever in een speeltuin waar hekken omheen staan. Omdat er dan kaders zijn die beschermend voelen. Laten we op deze plekken bespreken waar de kaders zijn en hoeveel ruimte er is om te spelen. En laten we op plekken die gevoelig zijn voor mensen om wel bewust over grenzen te gaan hele duidelijke beschermingshekken zetten. Dit kunnen we doen door de communicatie open te gooien. Zodat we op dit onderwerp al jong voorlichting kunnen geven en kunnen coachen waar het misgaat. Zodat we weten wat zowel daders als slachtoffers moeten doen als het misgaat. En laten we vooral in de spiegel kijken zodat we een rolmodel kunnen zijn voor anderen als het gaat over communicatie rondom grenzen en consent.